Diễn biến tình hình nền kinh tế Việt Nam Q4/2022 – triển vọng
& thách thức trong năm 2023
Theo số liệu mới công bố từ Tổng cục Thống kê, GDP của Việt Nam trong quý 3/2022 ghi nhận ở mức khá cao, tăng 13,67% so với cùng kỳ 2021 – góp phần đẩy tăng trưởng trong 9 tháng đầu năm 2022 lên 8,83% – mức cao nhất kể từ năm 2011.
Trong quý 3/2022, nền kinh tế cho thấy sự hồi phục đồng đều ở các khu vực. Trong đó lĩnh vực chế biến chế tạo (tăng 13% so với cùng kỳ 2021) và tiêu dùng (tăng 10% so với cùng kỳ 2021) là động lực chính cho con số tăng trưởng ấn tượng kể trên.
Quý 4/2022, nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng ở hầu hết các ngành, lĩnh vực. Tuy nhiên tốc độ tăng có xu hướng chậm lại. Nguyên nhân là do kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, khó lường, lạm phát tăng cao, tăng trưởng thấp, bất ổn chính trị, xung đột vũ trang, thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu,… đã làm gia tăng rủi ro đến thị trường tài chính, tiền tệ, an ninh năng lượng, an ninh lương thực toàn cầu.
Tuy vậy Việt Nam vẫn là 1 trong những nước triển vọng được các nhà đầu tư đổ tiền vào và đánh giá là thị trường tiềm năng trong năm 2023.
Một số nguyên nhân kinh tế Việt Nam tăng trưởng và ổn định trong năm 2022
Nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng và ổn định nhờ vào sức mua tăng mạnh sau đại dịch Covid-19. Đặc biệt là do chính sách điều tiết của nhà nước giúp ổn định chính trị xã hội, ổn định chính sách vĩ mô, chính sách kinh tế, chính sách đầu tư, cởi mở, hội nhập với nền kinh tế thế giới giúp mở ra thị trường mới cho Việt Nam.
Ngoài ra, ông Dominic Scriven Chủ tịch điều hành Quỹ đầu tư Dragon Capital nhấn mạnh việc bất ổn toàn cầu chủ yếu là do khủng hoảng lương thực và năng lượng. Nhưng Việt Nam dường như không chịu tác động quá lớn do kiểm soát hai yếu tố trên.
Về lương thực, Việt Nam là một nhà sản xuất lớn và tương đối ổn định, mặc dù khó có thể kiểm soát đầy đủ về giá cả và sản lượng trên thị trường. Về năng lượng, Việt Nam có khả năng sản xuất năng lượng tương đối, trong khi lượng nhập khẩu xăng dầu không quá lớn so với quy mô của cả nền kinh tế.
Trong bối cảnh các chuỗi cung ứng trên toàn cầu đang được cơ cấu lại và nhiều doanh nghiệp nước ngoài đang chú ý tới Việt Nam, Ông Dominic Scriven chỉ ra cơ hội phát triển lớn đối với nền kinh tế Việt Nam trong năm 2023 – được coi là trung tâm sản xuất cho thị trường châu Á.
Bức tranh một số ngành kinh tế trọng điểm Việt Nam trong quý 4/2022
Xuất khẩu gạo Việt Nam
Theo VIRAC đánh giá, nhu cầu thu mua gạo đang tăng mạnh ở các nước châu Á trong giai đoạn nửa cuối năm 2022. Nguyên nhân do biến đổi khí hậu tạo nên nhiều hình thái thời tiết cực đoan, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp của nhiều nước.
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam trong tháng 10/2022 đạt 713.546 tấn, trị giá 341.064 triệu USD, tăng 22,3% về lượng và tăng 23,9% về trị giá so với tháng 9/2022. Tính đến hết tháng 10, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt gần 6.1 triệu tấn, trị giá khoảng 3 tỷ USD (tăng 17,4% về lượng và 7,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2021).
Trong 2 tháng cuối năm 2022, nếu mỗi tháng đạt được mức tối thiểu 600.000 tấn, ngành gạo năm nay sẽ xuất khẩu 7,2-7,3 triệu tấn, mức cao thứ hai trong lịch sử. Đặc biệt, hiện giá gạo Việt Nam được duy trì ở mức cao nhất thế giới, cách biệt so với gạo Thái Lan và Ấn Độ từ 20-50 USD/tấn.
Giữa tháng 12/2022 giá gạo đã đạt mức 450 – 455 USD/tấn, tăng mạnh 5 USD so với tháng trước. Đây được cho là mức giá cao nhất kể từ tháng 7/2021.
Một trong những nguyên nhân là do chính phủ Indonesia đã đồng ý về việc khẩn trương nhập khẩu 200.000 tấn gạo trong tháng 12/2022. Đây được cho là một phần trong kế hoạch nhập khẩu đến 500.000 tấn gạo của chính phủ nước này để đảm bảo nguồn cung và dự trữ lương thực nhằm đối phó với lạm phát.
Bên cạnh Indonesia, chính phủ Bangladesh cũng mở thầu quốc tế để mua 50.000 tấn gạo để phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước. Hạn chót nhận hồ sơ chào giá là ngày 21/12. Từ đó cho thấy cơ hội lớn cho xuất khẩu gạo Việt Nam.
Đọc thêm: Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam cao nhất thế giới năm 2022
Ngành thủy sản
Đến cuối tháng 11/2022, bức tranh ngành thủy sản Việt Nam thiết lập kỉ lục mới, tuy vẫn hiện hữu nhiều khó khăn nhưng dự báo có thể sẽ đạt 11 tỷ USD trong năm 2023. Phần lớn nguyên nhân là nhờ nền kinh tế kinh tế và môi trường kinh doanh Việt Nam ổn định, thuận lợi ít biến động nên các doanh nghiệp đã biết tận dụng thời cơ biến thách thức thành cơ hội để tìm các thị trường tiềm năng mới mở ra triển vọng tươi sáng trong năm 2023.
Sản lượng
Trong tháng 11/2022 do giá cá tra nguyên liệu giữ ở mức cao, sản lượng cá tra đạt 167,8 nghìn tấn, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước; tính chung 11 tháng năm 2022 đạt 1.525,5 nghìn tấn, tăng 14%. Do áp dụng mô hình nuôi tôm thâm canh công nghệ cao, nuôi tôm siêu thâm canh đã đem lại hiệu quả tích cực. Sản lượng tôm nuôi tháng 11/2022 đạt 101,3 nghìn tấn, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước; tính chung 11 tháng năm 2022 đạt 988,5 nghìn tấn, tăng 9%.
Xuất khẩu
Tuy vậy giá trị xuất khẩu thuỷ sản rơi xuống mức âm (giảm trên 14%) so với cùng kỳ năm ngoái, chỉ đạt khoảng 780 triệu USD. Nhưng tính chung tháng 11/2022, xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam đạt 10,2 tỷ USD, tăng gần 28% so với cùng kỳ năm 2021
Theo báo cáo ngành thủy sản Việt Nam quý 3/2022, trong tháng 11, xuất khẩu tôm, cá tra, cá ngừ đều giảm sâu từ 20 – 26% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng mực, bạch tuộc và các loại cá biển xuất khẩu vẫn giữ được tăng trưởng dương lần lượt là 9% và 6%.
Nhiều doanh nghiệp thuỷ sản cho biết đơn hàng sụt giảm mạnh không chỉ đối với các mặt hàng giá cao như tôm sú, tôm chân trắng cỡ lớn, hải sản cao cấp như mực, bạch tuộc, cá ngừ,… mà cả các sản phẩm có giá vừa phải như tôm cỡ nhỏ, cá tra, cá biển nhỏ, chả cá, surimi,… cũng đều bị giảm đáng kể.
Trong những tháng cuối năm 2022, hoạt động xuất khẩu thủy sản nói riêng và các mặt hàng xuất khẩu nói chung sẽ gặp không ít thách thức. Trong khi giá xăng dầu tiếp tục diễn biến phức tạp tạo áp lực lên lạm phát, khiến giá cả hàng hóa trong nước tăng cao, ảnh hưởng đến kích cầu tiêu dùng đối với thương mại.
Đáng lo ngại nhất là đồng USD tăng sẽ tác động bất lợi đến xuất nhập khẩu, do hiện nay Việt Nam nhập khẩu nhiều nguyên vật liệu để phục vụ cho xuất khẩu. Đặc biệt tính mùa vụ cũng cho thấy tăng trưởng đã chậm lại theo quý. Dự báo triển vọng sẽ khó khăn hơn trong thời gian tới đối với hoạt động thương mại Việt Nam.
Đọc thêm: Đánh giá ngành thủy sản 9 tháng đầu năm 2022 và triển vọng trong quý 4/2022
Ngành logistics
Theo báo cáo ngành logistics Việt Nam quý 3/2022 (của VIRAC) dự báo tốc độ tăng trưởng kép hàng năm sẽ đạt 5,5% trong giai đoạn 2022 – 2027, song hành với đà phục hồi nhanh chóng của toàn bộ nền kinh tế sau dịch COVID-19. Sau 9 tháng năm 2022, GDP đạt 8,83%. Từ đó cho thấy cơ hội phát triển lớn của thị trường logistics Việt Nam trong năm 2023.
Ngoài ra, trong năm 2022, sự “lên ngôi” của các xu hướng vận chuyển do bùng nổ của thương mại điện tử, ảnh hưởng tích cực của e-Logistics và chuỗi cung ứng mới trong nền kinh tế số đã giúp Việt Nam trở thành một thị trường logistics mới nổi đầy tiềm năng, hứa hẹn nhiều cơ hội, triển vọng mới trong năm 2023.
Trong năm 2022, số liệu thống kê trên cả nước, Việt Nam hiện có 30.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics. Trong số đó, hơn 5.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics quốc tế, 69 trung tâm logistics có quy mô lớn và vừa, thu hút đầu tư ở nhiều lĩnh vực.
Đồng thời, có 89% là doanh nghiệp Việt Nam có quy mô vừa và nhỏ, 10% là doanh nghiệp liên doanh và 1% doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài cung cấp dịch vụ logistics xuyên quốc gia.
Đọc thêm tin tức ngành Logistics 2022 và triển vọng trong năm 2023 của Việt Nam:
Ngành thép
Theo số liệu thống kê cập nhật từ Hiệp hội Thép Việt Nam, trong tháng 10/2022, tiêu thụ thép các loại đạt gần 2 triệu tấn, giảm 7,19 % so với tháng trước và giảm 9,9% so với cùng kỳ 2021. Nhu cầu yếu khiến cho nhiều doanh nghiệp thép báo lỗ nặng trong quý 3/2022 vừa qua, với các khoản nợ lớn đè nặng lên hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Đơn cử như Tập đoàn Hòa Phát, lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp này trong quý 3/2022 vừa qua đã âm 1.786 tỷ đồng. Đây cũng là quý thứ 3 liên tiếp doanh thu của doanh nghiệp giảm, với 12% so với cùng kỳ năm ngoái và gần 8% so với quý trước đó. Tương tự, Công ty cổ phần Tập đoàn Hoa Sen xếp sau với mức lỗ khoảng 887 tỷ đồng vào quý 3 vừa qua.
Trong năm 2022, ngành thép đang chứng kiến sự sụt giảm mạnh từ phía cầu, khiến tiêu thụ của các doanh nghiệp Việt Nam chậm, lượng tồn kho tăng. Cùng với đó, chi phí đầu vào vẫn ở mức cao, cộng thêm biến động tăng lãi suất vốn vay và chênh lệch tỷ giá.
Nhiều chuyên gia đánh giá, đây chính là giai đoạn khó khăn với các doanh nghiệp ngành thép và khả năng lớn sẽ ảnh hưởng đến năm 2023. Nhưng điểm sáng ngành thép trong năm 2023 chủ yếu đến từ nhu cầu của thị trường Trung Quốc khi các chính sách kích thích lại thị trường bất động sản bắt đầu có hiệu quả sẽ giúp ngành thép VIệt Nam bước qua đợi khó khăn của thời điểm hiện tại.
Đọc thêm: Triển vọng ngành thép “sáng” hơn trong năm 2023
Ngành Lưu trú bán lẻ
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 11 ước tăng 2,6% so với tháng trước và tăng 17,5% so với cùng kỳ năm trước; tính chung 11 tháng năm 2022 tăng 20,5% so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó, doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 56,5% so với cùng kỳ năm trước; doanh thu du lịch lữ hành gấp 4,1 lần.
Hoạt động vận tải hành khách và hàng hóa tăng trưởng cao so với cùng kỳ năm trước. Luân chuyển hành khách tháng 11/2022 gấp 3,1 lần, luân chuyển hàng hóa tăng 29,8%.
Khách quốc tế đến Việt Nam tháng 11 đạt 596,9 nghìn lượt người, tăng 23,2% so với tháng trước và gấp 39,7 lần so với cùng kỳ năm 2021 do Việt Nam đã mở cửa du lịch, các đường bay quốc tế được khôi phục trở lại. Tính chung 11 tháng năm 2022, khách quốc tế đến nước ta đạt 2.954,2 nghìn lượt người, gấp 21,1 lần cùng kỳ năm trước.
Đọc thêm: Sức hấp dẫn của thị trường bán lẻ Việt Nam 2022: thu hút nhiều doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài
Triển vọng và thách thức 1 số ngành kinh tế nổi bật của Việt Nam trong năm 2023
Ngoài ra, VIRAC có thể nghiên cứu, làm báo cáo customize để đáp ứng những nhu cầu đặc biệt, chuyên sâu của khách hàng.
VIRAC chuyên cung cấp các sản phẩm, dịch vụ liên quan đến:
Các đối tác của VIRAC
- Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank)
- Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (Vietinbank)
- Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank)
- Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MB Bank)
- Công ty TNHH Quốc tế Unilever Việt Nam
- Olam International
- FrieslandCampina
- …
VIRACE 2.0 cung cấp cho khách hàng thông tin về quy mô ngành của hơn 500 mã từ năm 2011 đến nay. Ngoài ra, VIRACE 2.0 còn hỗ trợ khách hàng giải quyết bài toán cung cầu (năng lực sản xuất, tiêu thụ, tồn kho) của hơn 1900 sản phẩm.
Báo cáo được xây dựng dựa trên tiêu chí:
- Cập nhật nhanh nhất
- Số liệu và góc nhìn khách quan nhất
- Trình bày trực quan, cô đọng, súc tích nhất
VIRACE 2.0 hiện đang triển khai chương trình GIẢM GIÁ 50% cho 30 khách hàng ĐĂNG KÝ ĐẦU TIÊN. Thời gian áp dụng đến tháng 2/2023
ĐĂNG KÝ NHẬN THÔNG TIN TẠI ĐÂY:
