Sản lượng ngành điện trong những tháng đầu năm 2023 suy giảm
Ngày 22/5 vừa qua, ngành điện lâm vào tình trạng báo động khi EVN mới thông báo hệ thống điện không còn công suất dự phòng, cảnh báo cả nước đang có nguy cơ thiếu điện. Nguyên nhân chính đến từ tình trạng nắng nóng gay gắt từ cuối tháng 4 khiến nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao tuy nhiên sản lượng điện cung cấp ra lại giảm. Sản lượng điện toàn quốc giảm trong bối cảnh hoạt động sản xuất công nghiệp giảm sút trong quý I/2023, EVN còn cho biết, con số này trong quý I/2023 đạt 61,83 tỷ kWh, giảm 1,6% so với cùng kỳ.
Sản lượng nhiệt điện than Q1/2023
Theo báo cáo của VIRAC và số liệu cung cấp bởi EVN cũng cho thấy, tổng sản lượng điện sản xuất từ nhiên liệu than trong 4 tháng đầu 2023 đạt 40,0 tỷ kWh, chiếm 46,5% tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống.
Bên cạnh đó, theo báo cáo của VIRAC, trong Quý I năm 2023, sản lượng nhiệt điện than giảm 1% so với cùng kỳ năm trước.
Sở dĩ, nguyên nhân chính gây ra sự suy giảm sản lượng điện này được cho rằng vì một trong những nhà xuất khẩu than hàng đầu cho Việt Nam – Indonesia đã áp dụng biện pháp hạn chế mới đối với việc xuất khẩu than nhằm đảm bảo cho nguồn cung nội địa. Tuy nhiên, giá than trong nước vẫn giữ mức 1.5 triệu đồng/tấn, trong khi giá than thế giới biến động mạnh và vẫn duy trì ở mức cao. Vì thế các doanh nghiệp trong nước đã chuyển sang sử dụng nguồn than nội địa để giảm thiểu chi phí nhiên liệu đầu vào.
Còn đối với nội địa, do nhu cầu sử dụng điện quá lớn, công tác cung cấp nhiên liệu để tăng sản lượng điện dù đã được huy động hết công suất nhưng vẫn không đáp ứng được yêu cầu thực tế khi đưa vào vận hành.
Sản lượng nhiệt điện khí Q1/2023
Dựa theo báo cáo của VIRAC, sản lượng nhiệt điện khí Quý 1 2023 giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước.
Sản lượng khai thác khí thiên nhiên giảm so với cùng kỳ chủ yếu do các mỏ khí chủ đạo như Bạch Hổ, Tê Giác Trăng, Sư Tử Đen,… đang vào giai đoạn cuối của mỏ. Do các mỏ đã được khai thác khoảng 15 – 35 năm nên mức độ suy giảm sản lượng cao. Tuy các mỏ mới được đưa vào khai thác nhưng vẫn còn chậm do thiếu vốn, vướng mắc các thủ tục đầu tư, khó khăn để duy trì và gia tăng sản lượng khai thác, mở rộng thăm dò.
Thủy điện bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi khô hạn và El Nino
Theo báo cáo tổng hợp, tác động của biến đổi khí hậu và hiện tượng El Nino đã gây ra tình trạng hạn hán, thiếu nước kéo dài từ đó tác động cho lưu lượng nước đổ về các hồ thủy điện ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam đều giảm mạnh so với cùng kỳ các năm trước. Tổng lượng dòng chảy đến các hồ chứa lớn khu vực Bắc Trung bộ được dự báo thấp hơn từ 15 – 35%, khu vực Trung Trung bộ và Nam Trung Bộ thấp hơn từ 15 – 40%, khu vực Tây Nguyên thấp hơn từ 10 – 25% so với trung bình các năm.
Theo số liệu được cho bởi Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đến ngày 11/5/2023, có 11/47 hồ thủy điện lớn có mực nước đã về mực nước chết hoặc gần mực nước chết bao gồm: Lai Châu, Trung Sơn, Đồng Nai 2, Buôn Tua Srah, Hương Sơn, Trị An, Ialy, Sông Ba Hạ, Xekaman 1, Đakr Tih, Sê San 4.
Các nhà máy điện năng lượng tái tạo vẫn “đắp chiếu”
Trong tình hình cấp bách này, EVN đang lên kế hoạch nhập khẩu điện từ Lào và Trung Quốc để giải bài toán thiếu điện. Trong đó, Tập đoàn đang đàm phán mua điện từ Lào qua Cụm Nhà máy thủy điện Nậm Kông, Thủy điện Nậm San, dự kiến sẽ vận hành thương mại trong tháng 5; mua điện của Trung Quốc qua đường dây 110kV Thâm Câu – Móng Cái (Quảng Ninh) với công suất 70MW.
Tuy nhiên, một thực tế tồn đọng của ngành điện là dù thiếu hụt sản lượng điện nội địa phải đi nhập từ nước ngoài, phát động người dân tiết kiệm điện nhưng hiện tại nước ta vẫn còn quá nhiều nhà máy điện sử dụng năng lượng tái tạo đang “đắp chiếu” không phát được lên lưới điện quốc gia.
Đến nay có tới 85 dự án điện tái tạo (gồm 8 dự án điện mặt trời và 77 dự án điện gió), với tổng công suất hơn 4.700MW đã và đang được đưa vào đầu tư, xây dựng và “lỡ hẹn” giá ưu đãi vì giá FiT cho điện gió đã kết thúc vào tháng 31/10/2021 và điện mặt trời kết thúc vào tháng 12/2020.
Việc chưa thể thống nhất giá mua bán với các dự án năng lượng tái tạo chuyển tiếp khiến các nhà đầu tư mắc kẹt, các nhà máy sản xuất điện “đắp chiếu” không thể vận hành thương mại, đối diện với nguy cơ vỡ nợ cực lớn. Trong khi đó việc thiếu điện vẫn xảy ra và EVN thì phải kêu gọi người dân tiết kiệm điện, hay phải nhập khẩu điện từ các nước bên ngoài.
Hướng đi nào cho ngành điện những tháng cuối năm 2023?
-
Chỉ đạo của Nhà nước
Năm 2023, Hà Nội đã đặt mục tiêu tiết kiệm từ 1,7 – 2,2% tổng năng lượng tiêu thụ trên địa bàn thành phố. 65% doanh nghiệp phụ tải trọng điểm có cam kết sử dụng tiết giảm theo biểu đồ mà ngành điện đã xây dựng. 75% các doanh nghiệp, các khu công nghiệp, các cụm công nghiệp Sở sẽ có tuyên truyền sâu rộng, trực tiếp vận động thay đổi, chuyển đổi dần các công nghệ lạc hậu, sử dụng nhiều năng lượng sang các công nghệ mới tiêu thụ ít năng lượng.
Sở Công Thương xây dựng chỉ tiêu phải hoàn thành 55 cơ sở sử dụng năng lượng xanh trong năm 2023. Dự kiến tổ chức khoảng 1.000 lớp tập huấn tiết kiệm năng lượng đến tận phường và tổ dân phố.
Đồng thời, trong cuộc họp Thường trực vừa qua, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ra chỉ đạo các giải pháp trước mắt với mục tiêu không để thiếu điện cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.
Thứ nhất, Tập đoàn Than-Khoáng sản Việt Nam và Tổng công ty Đông Bắc phải đảm bảo cung cấp đầy đủ than cho các nhà máy nhiệt điện than trong nước, cần bao nhiêu cung cấp bấy nhiêu.
Thứ hai, các nhà máy điện sử dụng than nhập khẩu phải triển khai các giải pháp như vay, mượn, mua lại, ứng trước… than của các nhà máy khác.
Thứ ba, khai thác tối đa nguồn thủy điện đến thời điểm phù hợp.
Thứ tư, Tập đoàn Dầu khí quốc gia phải bảo đảm cung cấp đầy đủ khí, dầu cho các nhà máy nhiệt điện chạy khí và dầu.
Thứ năm, tiến hành đàm phán theo giá tạm tính với các dự án điện gió, điện mặt trời đã hoàn thành đầu tư xây dựng và có thể phát điện ngay lên hệ thống điện quốc gia.
-
Hành động kịp thời của toàn ngành điện
Theo Tổng giám đốc EVN, những ngày qua, toàn ngành điện đã huy động hết công suất các nhà máy điện. Đồng thời, tất cả nhân viên ngành điện cũng luôn ứng trực 24/7 để làm việc với các sở, ban, ngành địa phương, các khách hàng sử dụng điện để triển khai một loạt các giải pháp tiết kiệm điện.
Cụ thể, thực hiện vận động tiết kiệm điện tại trụ sở, cơ quan làm việc của các đơn vị: Tại các cơ quan hành chính sự nghiệp (tiết kiệm 10%); chiếu sáng công cộng (tiết kiệm 50%); chiếu sáng quảng cáo trang trí ngoài trời (tiết kiệm 50%); các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm (tiết kiệm 2%).
Kết quả của các biện pháp trên trung bình đã góp phần giảm nhu cầu sử dụng điện một ngày khoảng hơn 5,9 triệu kWh. Trong đó riêng phần giảm chiếu sáng công cộng giúp tiết kiệm được 900 nghìn kWh/ngày.
-
Nâng cao ý thức sử dụng tiết kiệm điện của người dân
Trong tình hình khó khăn chung hiện nay của ngành điện, ngoài các giải pháp kể trên, một giải pháp quan trọng nhất không thể thiếu đó chính là kêu gọi người dân nâng cao ý thức sử dụng tiết kiệm nguồn điện. Vì thế, để góp phần nâng cao hơn nữa nhận thức của người dân và doanh nghiệp trong công cuộc tiết kiệm điện, ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Vụ trưởng Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững (Bộ Công Thương), cho biết, Bộ sẽ liên tục rà soát, xây dựng kịp thời các quy định, quy chuẩn và tham mưu cho các cấp xây dựng, ban hành các cơ chế để thúc đẩy, khuyến khích sử dụng năng lượng, điện tiết kiệm và hiệu quả.
Bên cạnh đó , triển khai, phối hợp với các địa phương truyền thông về tiết kiệm điện thông qua các chương trình như Giờ Trái đất, tổ chức các cuộc thi về tiết kiệm điện, tiết kiệm năng lượng… cũng là những giải pháp được đánh giá cao thời điểm này.
Những thông tin trên được cập nhật từ “Báo cáo ngành Điện Việt Nam quý 1/2023”. Báo cáo cung cấp đầy đủ thông tin về kinh tế vĩ mô, cung – cầu thương mại của ngành, các thông tin liên quan và dự báo từ những dữ liệu được cập nhật mới nhất.
—————————————
ĐĂNG KÝ ĐỂ NHẬN BÁO CÁO NGÀNH ĐIỆN
VIRAC có thể nghiên cứu, làm báo cáo customize để đáp ứng những nhu cầu đặc biệt, chuyên sâu của khách hàng. Đăng ký đề bài TẠI ĐÂY.
VIRAC cung cấp hơn 20 ngành kinh tế như: Bất động sản, Bột giấy và Giấy, Da giầy, Dầu khí, Dệt may, Điện, Đồ uống, Dược phẩm, Gỗ, Hàng không, Hóa chất, Kinh tế vĩ mô, Linh kiện điện tử, Logistics, Lưu trú, Nhựa, Ô tô, Than, Thép, Thức ăn chăn nuôi, Thực phẩm, Vật liệu xây dựng, Khoáng sản, Viễn thông, Xi măng,….
Liên hệ để được tư vấn nhanh nhất
- Email: viracresearch@virac.com.vn
VIRAC được thành lập bởi đội ngũ nhân sự uy tín và có chuyên môn về thông tin, tài chính và nghiên cứu thị trường trong khu vực. VIRAC chuyên cung cấp các sản phẩm, dịch vụ liên quan đến:
- Nghiên cứu Ngành
- Nghiên cứu doanh nghiệp
- Nghiên cứu thị trường
- Nền tảng dữ liệu VIRACE
Các đối tác của VIRAC
- Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank)
- Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (Vietinbank)
- Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank)
- Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MB Bank)
- Công ty TNHH Quốc tế Unilever Việt Nam
- Olam International
- FrieslandCampina
