Thông tin dưới đây được tổng hợp từ hệ thống dữ liệu kinh tế Data Factory và báo cáo của VIRAC. Data Factory là hệ thống hàng đầu tại Việt Nam, cung cấp dữ liệu của các ngành kinh tế tại Việt Nam danh cho các đối tượng cá nhân, sinh viên, người làm nghiên cứu. Trải nghiệm Data Factory ngay!

I. Tổng quan ngành rượu Việt Nam nửa đầu năm 2023

 

Ngành sản xuất, kinh doanh đồ uống hiện đang là ngành kinh tế – kỹ thuật có đóng góp quan trọng vào sự phát triển nền kinh tế – xã hội của Việt Nam. Hiện nay ngành đồ uống có cồn nói chung và ngành rượu nói riêng đang phát triển mạnh mẽ. 

 

Các sản phẩm ngành hàng này được sử dụng ngày càng rộng rãi trong điều kiện thu nhập và đời sống của người dân ngày càng được nâng cao. Thưởng thức  đồ uống và nền ẩm thực phong phú cũng là mong muốn của khách du lịch nước ngoài khi tới với Việt Nam. Ngành đồ uống vì thế đóng vai trò đảm bảo sự ổn định của thị trường, thúc đẩy các ngành hàng như du lịch, dịch vụ, thương mại phát triển. Qua đó đóng góp đáng kể vào ngân sách Nhà nước, ước tính khoảng 60 nghìn tỉ đồng/năm. 

 

Ngành đồ uống nói chung và ngành rượu nói riêng còn tạo công ăn việc làm trực tiếp và cả gián tiếp cho hàng triệu người lao động trong chuỗi sản xuất, kinh doanh. Quy trình bao gồm cung ứng nguyên liệu, phụ liệu phục vụ sản xuất, bao bì, đóng gói, vận chuyển, bảo quản, phân phối, dịch vụ tiêu thụ trực tiếp v.v.

 

1. Tình hình ngành rượu mạnh nửa đầu năm 2023

Theo ông Rodolphe Lameyse, Giám đốc điều hành của Vinexposium, với dân số trẻ và tầng lớp trung lưu đang tăng lên, người Việt Nam đang rất nhạy bén với các xu hướng truyền thông xã hội và sẵn sàng thử nhiều loại thực phẩm đồ uống với hương vị mới. Thế hệ trẻ hiện nay cũng có mong muốn được thưởng thức những thức uống có cồn độc đáo khác lạ với thế hệ trước đây. 

 

Đây là một xu hướng toàn cầu bạn có thể thấy ở nhiều quốc gia như Hàn Quốc, Trung Quốc và cả châu Âu. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế khi những người trẻ tuổi bắt đầu quan tâm đến cocktail gia tăng nhiều hơn. Đây cũng là lý do tại sao rượu mạnh đang ngày càng trở thành lĩnh vực quan trọng trong các sự kiện của Vinexposium – nhà tổ chức sự kiện chuyên ngành hàng đầu thế giới ngành rượu vang và rượu mạnh.

 

Theo VIRAC, sản xuất rượu mạnh của Việt Nam trong 6 tháng giảm x% (20%) so với cùng kỳ 2022.

 

 

Theo VIRAC, nguyên nhân của sự sụt giảm trong ngành rượu mạnh được chỉ ra rằng:

 

• Giá các nguyên vật liệu chính phụ như chai, nút, nhãn, gạo,… cùng chi phí logistics hạ nhiệt so với năm 2022 nhưng so với giai đoạn 2015-2019 trước dịch vẫn nằm ở mức cao.
• Sản xuất rượu mạnh của Việt Nam suy giảm, ngoài các yếu tố về kinh tế vĩ mô, lạm phát, còn đến từ sự suy yếu của doanh nghiệp nội địa sản xuất lớn nhất là Vodka men, do lục đục nội bộ dẫn đến suy yếu trong sản xuất kinh doanh.

 

Trong 2 quý đầu năm nay, Việt Nam đang nhập siêu các sản phẩm ngành rượu mạnh. Trong đó sản lượng xuất khẩu chủ yếu là ở các sản phẩm có giá trị thấp, nhập khẩu các dòng sản phẩm giá trị cao.

 

Thị phần ngành rượu mạnh (2017 – 2022) được phân bố vào 10 doanh nghiệp dẫn đầu bao gồm: William Grant & Sons Việt Nam, LVMH Moët Hennessy Louis Vuitton SA, Aroma Co Ltd , ThaiBev, Avina JSC, … (xem đầy đủ thông tin ở báo cáo của VIRAC)

 

2. Rượu vang cũng không nằm ngoài tình trạng suy giảm về sản lượng

 

Dân số thuộc tầng lớp trung lưu ở Việt Nam cũng đang có tốc độ tăng trưởng nhanh chóng, vượt xa các quốc gia khác ở Đông Nam Á. Phân khúc này cũng ngày càng đón nhận thị hiếu và sở thích phương Tây, sẵn sàng đầu tư vào rượu vang vì hình ảnh sang trọng mà thức uống này mang lại, ngay cả ở mức giá cao hơn.

 

Tuy nhiên, theo VIRAC, sản xuất ngành rượu vang của Việt Nam trong 6 tháng lại gặp phải tình trạng suy giảm x% (45%) so với cùng kỳ 2022.

 

 

Lý giải cho nguyên nhân suy giảm, VIRAC cho biết:

 

• Tình hình tiêu thụ ngành rượu vang của Việt Nam khá chậm, tồn kho luôn ở mức cao, các doanh nghiệp gặp khó khăn trong bài toán quay vòng vốn cho đầu tư sản xuất.
• Khó khăn trong việc cạnh tranh với các hàng hóa nhập ngoại, cũng khiến động lực sản xuất của các doanh nghiệp giảm xuống.

 

Thị phần của các doanh nghiệp Vang nội địa ngày càng suy giảm nhường chỗ các doanh nghiệp phân phối nước ngoài. Trong đó, top 10 doanh nghiệp cung cấp rượu vang lớn nhất Việt Nam (2017 -2022) bao gồm: Vang Thăng Long, Grands Chais de France SA, Les Pernod Ricard Việt Nam, Vang Lâm Đồng, … (xem thêm thông tin tại báo cáo của VIRAC)

 

Ngành rượu Việt Nam hiện đang nhập siêu các sản phẩm rượu vang. Trong đó chủ yếu  xuất khẩu các sản phẩm trong mã HS 2206 (đặc biệt là dòng sake) đồng thời nhập khẩu chính các sản phẩm Rượu vang nho. Thái Lan là thị trường nhập khẩu các sản phẩm sake (thuộc mã HS 2206) chủ yếu và ổn định.

 

3. Ảnh hưởng của thuế suất lên tình hình sản xuất kinh doanh ngành rượu Việt Nam

 

Trước đó, vào ngày 19/4/2023, Bộ Y tế đã có công văn số 2275 gửi Bộ Tài chính đưa ra ý kiến về việc lập đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt. Trong công văn, đối với mặt hàng rượu, bia Bộ Y tế đề nghị cập nhật các số liệu ảnh hưởng đến quyết định đề nghị điều chỉnh thuế suất với mặt hàng rượu, bia. 

 

Bộ chỉ ra rằng mức sử dụng ngành rượu bia hiện đang gia tăng ở mức báo động và gây nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe, kinh tế – xã hội. Bằng chứng khoa học cho thấy rượu, bia là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến ít nhất 30 bệnh, chấn thương. Đồng thời còn là nguyên nhân gián tiếp của hơn 200 loại bệnh trong danh mục phân loại bệnh tật quốc tế ICD 10…

 

 

Thêm vào đó, giá rượu, bia hiện nay đang ở mức rất rẻ cùng với sức mua gia tăng mạnh. Theo tính toán của Tổ chức Y tế Thế giới, tỷ trọng thuế trên giá bán lẻ rượu bia ở Việt Nam chỉ chiếm khoảng 30%. Trong khi đó, ở nhiều nước thuế rượu, bia chiếm khoảng 40% – 85% giá bán lẻ. Sức mua rượu, bia của người Việt Nam tăng nhanh do mức thu nhập tăng nhanh trong khi giá rượu, bia thì không tăng hoặc tăng rất chậm.

 

Bên cạnh đó Bộ Y tế cũng chỉ ra rằng Việt Nam cần tăng thuế nhằm giảm tiêu dùng ngành rượu, bia để giảm khả năng tiếp cận với rượu bia của thanh thiếu niên và người nghèo. Vì đây là những đối tượng dễ chịu tổn thương và gánh chịu hậu quả nghiêm trọng từ tác hại của đồ uống có cồn mang đến.

 

Tổ chức Y tế Thế giới cũng đã khuyến cáo chính sách thuế hiện là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để kiểm soát tác hại của rượu bia cũng như gánh nặng bệnh tật hay tử vong do chúng gây ra.

 

Vì thế dễ thấy, mức điều chỉnh tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với sản phẩm rượu bia theo Luật số 70/2014/QH13 ban hành ngày 26/11/2014 chưa đủ mạnh để tác động đến sự sụt giảm tiêu dùng rượu bia.

 

 

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cùng với lộ trình tăng thuế theo mức tăng thu nhập và lạm phát, Bộ Tài chính cũng đề xuất điều chỉnh tăng mức thuế suất thuế TTĐB đối với ngành rượu bia để tăng giá bán các sản phẩm này lên ít nhất 10%. Tuy nhiên, theo ý kiến của nhiều chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, chúng ta cần cân nhắc kỹ những tác động của việc tăng thuế suất đối với mặt hàng ngành rượu, bia.

 

Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế cho hay, thuế TTĐB đang được áp dụng với ngành rượu từ 35% đến 65% (tùy loại), bia là 65%. Gần đây, thuế TTĐB đã được sửa đổi điều chỉnh tăng đồng thời Chính phủ tăng cường các biện pháp hạn chế rượu, bia với Nghị định 100/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực giao thông.

 

Mặc những nỗ lực trên, Việt Nam vẫn xếp thứ 2 Đông Nam Á, xếp thứ 3 châu Á về mức tiêu thụ rượu bia bình quân đầu người. Vì thế, việc đề xuất tăng thuế đối với rượu, bia như Dự thảo Tờ trình có thể phù hợp. Nhưng chúng ta phải cần tính đến lộ trình và thời điểm tăng sao cho phù hợp, nhất là hiện nay lĩnh vực kinh doanh ngành rượu bia đang gặp tình trạng khó khăn.

 

 

Sáng 4/7 vừa qua, tại Hà Nội, Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức hội thảo “Góp ý xây dựng dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi”, nhằm mục đích thảo luận, góp ý một số vấn đề dự kiến sửa đổi trong dự luật này. Một trong những nội dung chính của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt được Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi gồm: quy định về Biểu thuế, mức thuế TTĐB (bổ sung), trong đó có điều chỉnh thuế suất TTĐB đối với thuốc lá và ngành rượu, bia.

 

Đặc biệt đối với sản phẩm rượu, bia, có nhiều ý kiến đồng tình với đề xuất của Bộ Tài chính giữ nguyên phương pháp tính thuế tương đối như hiện nay. Bởi việc thay đổi cách tính thuế vào thời điểm hiện tại có thể tác động rất lớn tới hoạt động sản xuất kinh doanh ngành rượu, bia, vốn đang gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng nặng nề của đại dịch COVID-19 và chiến tranh trên thế giới.

 

Tác động bất lợi từ một số cơ chế chính sách liên quan như Luật phòng chống tác hại rượu bia, Nghị định 100/2019/NĐ-CP, có thể sẽ làm mất khả năng cạnh tranh của bia phổ thông thương hiệu Việt (hiện chiếm tới 80% thị phần), ảnh hưởng đến thu ngân sách nhà nước.

 

Vì nhiều lí do bao gồm những lí do kể trên, Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam (VBA) đã kiến nghị chưa sửa đổi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, ít nhất đến năm 2025. Bên cạnh đó cần ổn định chính sách thuế như hiện nay để giúp các doanh nghiệp vượt qua khó khăn và phục hồi.

 

II. TRIỂN VỌNG PHỤC HỒI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH RƯỢU NỬA CUỐI NĂM 2023

I. Triển vọng cho rượu mạnh

 

Theo VIRAC ước tính, chi tiêu cho rượu mạnh bình quân trên 1 đầu người sẽ tăng 7% trong năm 2023. Lý do được giải thích bởi:

 

• Khi số lượng người từ độ tuổi 18 trở lên tăng lên đi kèm nhu cầu sử dụng đồ uống có cồn cũng tăng
• Sau 2 năm đại dịch, các tụ điểm giải trí: như nhà hàng, bars, hoạt động sôi nổi kích thích nhu cầu tiêu dùng ngành rượu mạnh
• Du lịch đóng vai trò quan trọng trong phục hồi sản phẩm, đặc biệt các du khách từ châu Âu, Bắc Mỹ với văn hóa tiêu dùng là nhân tố ảnh hưởng tích cực đến ngành rượu Việt Nam 

 

Bên cạnh triển vọng thì vẫn tồn tại thách thức đến từ các doanh nghiệp nước ngoài. Các doanh nghiệp ngành rượu nội địa gặp phải cạnh tranh khốc liệt với những thương hiệu từ nước ngoài như Hitejinro với sản phẩm soju. Dù mới chỉ xuất hiện tại Việt Nam từ 2020-2021 nhưng Hitejinro đã nhanh chóng chiếm được thị phần, nắm bắt xu hướng tiêu dùng của nhóm dân số trẻ.

 

Một số doanh nghiệp ngành rượu nội địa như Halico, Aroma, Avina đều đang thu hẹp thị phần do thiếu các chính sách marketing phù hợp cùng hoạt động sản xuất kém hiệu quả.

 

2. Triển vọng cho ngành rượu vang

 

Theo VIRAC, ước tính chi tiêu cho rượu mạnh bình quân trên 1 đầu người sẽ tăng 8% trong năm 2023, khi nền kinh tế bắt đầu có những chuyển biến tích cực 

 

• Hồi phục của du lịch đến Việt Nam, kích thích nhu cầu tiêu dùng ngành rượu trong nước
• Khu vực dịch vụ, tiêu thụ tại chỗ: nhà hàng, quán bar hoạt động sôi động như thời điểm trước đại dịch đóng góp vào tốc độ tăng trưởng tích cực của hàng hóa. 

 

 

Tuy nhiên, chung tình trạng với ngành rượu mạnh, triển vọng tích cực sẽ nghiêng về các dòng sản phẩm nhập khẩu do cạnh tranh hơn về chất lượng, mẫu mã cũng như đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

 

Xem thêm về ngành rượu Việt Nam quý 1/2023 tại đây: 

Tổng quan tình hình sản xuất và nhập khẩu Rượu Việt Nam trong những tháng đầu năm 2023

 

Những thông tin trên được cập nhật từ “Báo cáo ngành đồ uống Việt Nam quý 2/2023”. Báo cáo cung cấp đầy đủ thông tin về kinh tế vĩ mô, cung – cầu thương mại của ngành bia, rượu mạnh, rượu vang và nước giải khát, các thông tin liên quan và dự báo từ những dữ liệu được cập nhật mới nhất. 

  

—————————————

ĐĂNG KÝ ĐỂ NHẬN BÁO CÁO NGÀNH ĐỒ UỐNG 

 

VIRAC có thể nghiên cứu, làm báo cáo customize để đáp ứng những nhu cầu đặc biệt, chuyên sâu của khách hàng. Đăng ký đề bài TẠI ĐÂY.

 

VIRAC cung cấp hơn 20 ngành kinh tế như: Bất động sản, Bột giấy và Giấy, Da giầy, Dầu khí, Dệt may, Điện, Đồ uống, Dược phẩm, Gỗ, Hàng không, Hóa chất, Kinh tế vĩ mô, Linh kiện điện tử, Logistics, Lưu trú, Nhựa, Ô tô, Than, Thép, Thức ăn chăn nuôi, Thực phẩm, Vật liệu xây dựng, Khoáng sản, Viễn thông, Xi măng,….

 

Liên hệ để được tư vấn nhanh nhất:

• Email: viracresearch@virac.com.vn

 

VIRAC được thành lập bởi đội ngũ nhân sự uy tín và có chuyên môn về thông tin, tài chính và nghiên cứu thị trường trong khu vực. VIRAC chuyên cung cấp các sản phẩm, dịch vụ liên quan đến:

• Nghiên cứu Ngành
• Nghiên cứu doanh nghiệp
• Nghiên cứu thị trường
• Nền tảng dữ liệu VIRACE

 

Các đối tác của VIRAC

• Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank)
• Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (Vietinbank)
• Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank)
• Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MB Bank)
• Công ty TNHH Quốc tế Unilever Việt Nam
• Olam International
• FrieslandCampina