NGUYÊN VẬT LIỆU TĂNG NÓNG, GIÁ PHÂN BÓN KHÓ HẠ NHIỆT

Giá phân bón leo thang chóng mặt từ đầu năm 2021

Thế giới

Nguồn: World Bank

Theo số liệu từ World Bank, giá phân bón ure trong tháng 5/2021 ở mức 331.63 USD/tấn, giá dòng DAP ở mức 574.63 USD/tấn. Cả hai loại phân bón này đều có mức tăng trưởng gần 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguồn cung ure trên toàn thế giới dự báo sẽ tiếp tục khan hiếm, khiến giá loại phân bón này tăng đến hết năm 2021. Cụ thể, giá ure cuối tháng 6 tại cửa khẩu bên bán (giá FOB) ở Biển Đen đã tăng lên mức 420 – 435 USD/tấn – mức cao nhất từ năm 2013 đến nay, giá FOB tại Trung Quốc là 435 – 445 USD/tấn; tại Trung Đông là 450 – 460 USD/tấn. Bên cạnh đó, trong tháng 7 tới, nguồn cung từ các nước sản xuất ure lớn được dự báo sẽ giảm do nhiều nhà máy tiến hành bảo dưỡng, các nhà xuất khẩu Trung Quốc dừng việc chào giá khiến giá ure dự báo tiếp tục bị đẩy lên cao. 

Cùng xu hướng tăng như ure, trong tháng 5 giá phân kali thế giới vẫn tăng cao trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm cùng một số biến động về địa chính trị (sự thay đổi hành vi của các quốc gia dưới tác động của các yếu tố địa lý), một số nhà phân phối lớn đã ngưng chào giá. Các đơn hàng Kali đã ký từ trước cũng không được đảm bảo do thiếu hụt nguồn cung. Tại Đông Nam Á, giá chào mua là 400 USD/tấn CFR cho hàng bột Kali tiêu chuẩn, tại Tây Bắc Châu Âu tăng lên mức 430 – 450 USD/tấn CFR;  tại Brazil là 500 – 550 USD/tấn CFR. 

Tại Ấn Độ, nhu cầu tăng mạnh cùng với việc Trung Quốc tăng thuế xuất khẩu đã làm giá phân bón DAP ở nước này vẫn cao ở mức 590 USD/tấn CFR. Giá phân bón MAP tại thị trường Brazil ngày 27/6 ở mức 753 USD/tấn CFR. Trong bối cảnh đó, một số nhà sản xuất thậm chí đã dừng bán hàng để theo dõi động thái thị trường hoặc bán nguyên liệu tồn kho để chốt lợi nhuận thay vì sản xuất thêm NPK. Với tình hình giá nguyên liệu đầu vào trên thế giới chưa có dấu hiệu chững lại, áp lực tăng giá của phân bón NPK trong tháng 7 vẫn gia tăng. 

Sức nóng của việc giá phân bón thế giới là kết quả của giá năng lượng và giá các nguyên liệu sản xuất phân bón như amoniac và lưu huỳnh,… tăng. Giá các nguyên liệu dầu khí, hóa chất, đầu vào của ngành sản xuất phân bón trên thế giới đều tăng 30 – 40% thời gian qua nên tác động trực tiếp tới mặt hàng ure, DAP, lưu huỳnh,…Trong đó, giá khí đốt từ đầu năm đến cuối tháng 6/2021 tăng cao do thời tiết lạnh bất thường, đẩy giá khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giao ngay ở Châu Á, Châu Âu và Tây Mỹ đều cao kỷ lục.

Trung Quốc, thị trường sản xuất và tiêu thụ phân bón lớn nhất thế giới thời gian gần đây gặp khủng hoảng về than đá và khí đốt đã ảnh hưởng gián tiếp tới ngành sản xuất phân bón làm nguồn cung giảm. Giá than antraxit và bitum, những nguyên liệu chính cho sản xuất ure ở Trung Quốc, gần đây đều tăng mạnh. Hiện, Chính phủ Trung Quốc đang hạn chế xuất khẩu phân bón để ưu tiên mùa vụ trong nước gây thiếu hụt nguồn cung phân bón thế giới. 

Ngoài ra, tình hình dịch Covid-19 diễn biến trên thế giới vẫn hết sức phức tạp, đã khiến giá cước vận tải tăng vọt, container rỗng bị thiếu trầm trọng. Điều này đã đẩy giá cước vận tải biển tăng mạnh, nhiều tuyến đường biển tăng trên 100%. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến giá phân bón toàn cầu tăng.

Việt Nam

Thực tế, tại Việt Nam, trong quý 1/2021, giá bán các mặt hàng phân bón trong nước vẫn được duy trì ở mức thấp hơn so với giá thế giới, chính vì vậy, đã có lượng ure xuất khẩu khá lớn. Tuy nhiên, từ đầu tháng 4/2021 đến nay, do lượng hàng tồn kho giá thấp đã hết nên mặt bằng giá phân bón tại Việt Nam cũng bị điều chỉnh tăng theo mức giá chung trên thị trường thế giới.

Nguồn: VIRAC tổng hợp


Nguyên nhân cho sự leo thang?

Giá cả nguyên liệu sản xuất phân bón

Mỗi loại phân bón vô cơ lại bao gồm những thành phần hóa học khác nhau nên nguyên liệu đầu vào sản xuất các loại phân bón cũng khác nhau. Sản xuất phân ure cần đầu vào là than, khí thiên nhiên; sản xuất phân lân cần nguyên liệu là đá phosphate, quặng apatit; sản xuất phân kali cần quặng potassium; sản xuất phân DAP, MAP cần một số thành phần vi lượng và lưu huỳnh, axit sulfuric. 

Giá nguyên liệu sản xuất phân bón trên thế giới tăng mạnh là nguyên nhân chính dẫn đến sự leo thang của giá phân bón trong nước. Ghi nhận trong tháng 6, nguyên liệu chính để sản xuất DAP và MAP là lưu huỳnh về đến nhà máy sản xuất đã tăng hơn 2 lần, từ 95 USD/tấn lên 280 USD/tấn. Tương tự, giá amoniac (NH3) tăng 31.4%, tương đương mức tăng 102 USD/tấn. 

Quy luật cung-cầu và sự biến động của thị trường Trung Quốc

Sự gia tăng hoặc giảm sút đột ngột của nguồn cung-cầu phân bón trên thế giới đều khiến giá cả phân bón trên thế giới biến động theo. Đặc biệt là sự biến động từ những nước có nguồn cung-cầu lớn trên thế giới như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản … gây ảnh hưởng rất lớn đến cán cân giá cả. Việc giá phân bón tại Việt Nam thời gian gần đây liên tục tăng chủ yếu do tác động trực tiếp từ thị trường phân bón thế giới.

Trung Quốc là thị trường xuất khẩu phân bón lớn nhất vào Việt Nam, chiếm trên 43% trong tổng lượng và tổng kim ngạch nhập khẩu phân bón của cả nước 4 tháng đầu năm 2021.Vì vậy, việc Trung Quốc chính thức áp thuế xuất khẩu phân bón lên đến 30% cũng như hạn chế xuất khẩu cũng làm ảnh hưởng lớn đến giá phân bón tại Việt Nam. 

Động thái từ phía Cơ quan quản lý và các Doanh nghiệp

Về phía Doanh nghiệp

Để đáp ứng nhu cầu phân bón cho sản xuất nông nghiệp trong nước, Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất dầu khí (PVFCCo), đơn vị thành viên của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đang tăng tối đa sản lượng, nhanh chóng điều độ hàng tới các vùng miền, kịp thời phục vụ cho bà con nông dân. Tính đến giữa tháng 6/2021, tổng sản lượng phân bón Phú Mỹ do PVFCCo sản xuất đạt hơn 400 nghìn tấn; trong đó, phân đạm ure đạt hơn 256 nghìn tấn. Đặc biệt, sản lượng NPK Phú Mỹ tăng 50% so với cùng kỳ năm 2020.

 Đối với các mặt hàng phân bón trong nước không sản xuất được phải nhập khẩu như kali, ngay từ đầu năm, PVFCCo đã xúc tiến các hợp đồng dài hạn, tìm kiếm các nguồn hàng mới, nhờ đó lượng ký hợp đồng trong 6 tháng đầu năm 2021 ước đạt 170,000 tấn và đã cung ứng ra thị trường trong 6 tháng ước đạt 90,000 tấn, tăng 50% so với cùng kỳ năm 2020. Nhờ vậy, tính đến giữa tháng 6/2021, PVFCCo đã cung ứng ra thị trường khoảng 555,000 tấn phân bón Phú Mỹ các loại, đạt 99.7% kế hoạch 6 tháng đầu năm. 

Tương tự, doanh nghiệp sản xuất phân bón khác của PVN là PVCFC (phân bón Cà Mau) đang quyết tâm vận hành 105% công suất sản xuất ure và mục tiêu cung ứng ra thị trường 25,000 tấn NPK các loại cho vụ Hè Thu. Bên cạnh đó, Phân bón Cà Mau cũng thực hiện chính sách điều chỉnh giá bán phù hợp giá thị trường chung nhưng luôn bám mục tiêu kiểm soát hài hòa lợi ích cho người tiêu dùng. Ngoài ra, PVCFC cũng yêu cầu các nhà phân phối cấp hàng kịp thời khi nhận hàng từ nhà sản xuất, tránh tình trạng găm hàng kiếm lời ở khâu trung gian mà nông dân không được hưởng lợi.

Về phía cơ quan quản lý

Trước tình hình giá phân bón tăng cao, ngay từ đầu tháng 4/2021, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã giao Cục Bảo vệ thực vật đánh giá lại tình hình sản xuất, giá phân phối các sản phẩm phân bón để bảo đảm không làm ảnh hưởng đến việc sản xuất của người dân. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã làm việc với các doanh nghiệp sản xuất phân bón lớn, khuyến nghị hạn chế tối đa xuất khẩu, tăng tối đa công suất chạy máy, điều chỉnh kênh phân phối sản phẩm ưu tiên tới những vùng đang nóng trước để duy trì ổn định sản xuất trong nước, giảm bớt ảnh hưởng tiêu cực của việc tăng giá phân bón tới sản xuất nông nghiệp.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.